خروج واسطه ها از تجارت خارجی ایران/مشکلات صادراتی کشور پابرجا است

وی تصریح کرد: متاسفانه آنچه که آمارهای تجارت خارجی کشور روایت می‌کند، آن است که در افزایش صادرات با ارزش افزوده بیشتر توفیق نداشته‌ایم و متاسفانه کالاهای صنعتی، کشاورزی و معدنی کمترین سهم را داشته اند که این، جای تامل دارد و باید راهکاری برای خروج از این وضعیت پیدا کرد؛ این در حالی است که هر تن کالای صادراتی ایران، علیرغم اینکه نسبت به چهارماهه ابتدایی سال قبل، 2.5 درصد به لحاظ ارزشی رشد داشته؛ ولی به 358 دلار است که نشانگرخام‌فروشی بیشتر در صادرات است. 

به گفته لاهوتی، در بحث صادرات نیز افت شدیدی به امارات و هند شاهد هستیم که بیشتر این موضوع، به رفع تحریم‌ها برمی‌گردد و نشان می دهد که معاملات ایران با کشورهای طرف تجاری خود، بدون واسطه صورت می‌گیرد؛ این در حالی است که بازارهای صادراتی عمده ایران را طی این دوره آماری، چین، عراق، امارات متحده عربی، کره جنوبی و هند تشکیل داده و در بخش واردات نیز چین، امارات، کره جنوبی، ترکیه و هند است. 

وی اظهار داشت: در این میان کره جنوبی در بحث صادرات کالاهای ایرانی، رده چهارم را به خود اختصاص داده و از سوی دیگر، این کشور در رده سوم قرار می گیرد؛ بنابراین این امر نشان می‌دهد که معاملات ایران با دنیا به صورت مستقیم و با کاهش حضور واسطه هایی مثل امارات، هند و ترکیه در حال انجام است.  

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران، اظهار داشت: نکته دیگری که در این آمارها خودنمایی می کند این است که واردات کشور را بیشتر، کالاهای سرمایه‌ای، اساسی و قطعات منفصله تولید تشکیل می‌دهد؛ ضمن اینکه این امر نشان می دهد که کالای ساخته شده کمتری به کشور وارد شده و بیشتر واردات را کالاهای واسطه‌ای و سرمایه ای تشکیل می‌دهد؛ از سوی دیگر با توجه به اینکه رشد صادراتی و رشد قیمت واردات را شاهد هستیم، این امر نشان می‌دهد که واردات پشتیبان کیفی‌سازی و تولید کالاهای باکیفیت است و می‌تواند در ادامه مسیر، تولیدات ایرانی را با شرایط بهتری رقم زند. 

لاهوتی ادامه داد: البته در آمارهای گمرک، متاسفانه فقط به قیمت و ارزش صادرات و واردات اشاره شده و ما در آمارها شاهد اعلام رسمی میزان وزنی کالا نیستیم تا بتوان تحلیل کرد بالاخره از نظر وزنی، در چه شرایطی هستیم؛ ولی آنچه که روایت می‌شود، رشد به لحاظ وزنی نیز صورت گرفته؛ ولی از نظر ارزشی ممکن است کاهش داشته باشد.  

وی افزود: کاهش ارزشی از جهاتی می تواند خوب باشد و از جهات دیگر، می‌تواند منفی باشد؛ جنبه مثبت آن است که میزان حجم صادرات ما رشد کرده ولی به دلیل قیمت های جهانی، ارزش صادراتی ما پایین آمده است؛ در این صورت کاهش مربوط به قیمت های جهانی بوده و لاجرم باید آن را پذیرفت؛ ولی اگر ارزش کالاهای صادراتی کاهش یافته و از نظر وزنی رشد داشته باشد و البته قیمت در بازارهای جهانی ثابت بوده و کاهش نداشته باشد، آنگاه رشد منفی صادرات نشانگر این است که متاسفاهن نتوانستیم ارزش افزوده بیشتری ایجاد کنیم. 

رئیس کنفدراسیون صادرات ایران خاطرنشان کرد: آمارها این پیام را می دهد که اگر مشکلات تولید و صادرات کشور برطرف نشود؛ نه تنها نمی توانیم و قادر نیستیم به رشد 20 درصدی در سال جاری و سالهای آتی دست یابیم، بلکه فرصت های کنونی نیز از دست می رود و لذا به یک حرکت جهادگرانه یا انقلابی نیاز داریم که مشکلات تولید و صادرات را در اسرع وقت و با کمترین هزینه برطرف کرد و بتوان به سمت تولید با ارزش افزوده بیشتر و صادرات با ارزش افزوده بالاتر حرکت کنیم. وی افزود: منحنی آمارها نشان می دهد که خام فروشی رو به افزایش است؛ در حالیکه اقتصاد مقاومتی، تاکید بر جلوگیری از خام فروشی و افزایش صادرات با ارزش افزوده بالاتر دارد که البته سه رکن اساسی را باید رعایت کرد، به این معنا که باید مشکلاتی همچون نرخ ارز، گران بودن تسهیلات و حمل و نقل را حل کرد؛ این درحالی است که تسهیلات، با قیمت بالا به دست تولیدکنندگان ایرانی می رسد که این امر، زمینه ساز تولید کالاهای غیررقابتی می شود؛ از سوی دیگر باید مسائل پیش روی حمل و نقل را از میان برداشت. 

لاهوتی تاکید کرد: سال گذشته بارها و بارها بخش خصوصی متذکر شده که این روند کنونی در شاخصه هایی همچون نرخ ارز، تسهیلات گران قیمت و حمل و نقل، کاهش صادرات به خصوص صادرات با ارزش افزوده را در پی دارد که متاسفانه خیلی توجه نشد؛ اما امیدواریم در سال جاری با توجه به آمارهایی که گرچه دیر ولی رسما اعلام شد و شک و شبهه موجود را شفاف سازی کرد، بتوان شرایط را برای رشد صادرات و رفع مشکلات پیش روی آن فراهم نمود. 

وی اظهار داشت: کاهش حدود ده درصدی صادرات، نشان دهده آن است که وضعیت اقتصادی خوب نیست؛ به خصوص اینکه کاهش ما در حوزه کالاهای صنعتی و کشاورزی بوده است؛ در حالی که تنها راهی که می تواند اهداف اقتصاد مقاومتی را فراهم کند، تولید صادرات محور است و حمایت دولت هم باید معطوف به همین بخش باشد؛ اگر حتی دولت نمی تواند سرمایه گذاری در رفع مشکلاتی همچون حمل و نقل داشته باشد، باید از سرمایه گذاران خارجی کمک گیرد، ضمن اینکه تکلیف نرخ ارز هم باید مشخص شود.  

لاهوتی گفت: امروز بانکها تسهیلات را با نرخ های بالایی عرضه می کنند و تولیدکنندگان هم ناچار هستند که از آن استفاده کنند، اما تولیداتشان رقابتی نیست، پس تا زمانی که نگاه ما درون زا و برون نگر نباشد، نمی توانیم از شرایط سخت و رکودی خارجی شویم، پس دولت باید هر چه سریعتر در زمینه رفع مشکلات پیش روی صادرات گام بردارد.